Checklista Odbioru Jachtu Czarterowego (Check-in) – Poradnik Skippera

Procedura biurowa: Dokumenty, Kaucja i Formalności

Odbiór jachtu czarterowego (check-in) rozpoczyna się w biurze armatora (tzw. Base Office) w marinie macierzystej. Pośpiech i pobieżne podpisanie protokołów to najprostsza droga do sporów przy zdawaniu jachtu (check-out).

1. Dokumenty w biurze armatora

Przed udaniem się na keję skipper musi przedłożyć:

Oryginały uprawnień: Patent kapitana (np. Jachtowy Sternik Morski, Inshore Skipper) oraz świadectwo radiooperatora w łączności bliskiego zasięgu (SRC VHF).
Oficjalna Lista Załogi (Crew List): Sprawdź zgodność numerów paszportów/dowodów osobistych oraz dat urodzenia wszystkich załogantów. Zmiana załoganta w trakcie rejsu bez aktualizacji listy w kapitanacie portu grozi dotkliwymi karami celnymi!
Opłaty na miejscu: Opłata klimatyczna (sojourn tax), pakiet czarterowy (Transit Log / Charter Pack, obejmujący sprzątanie końcowe, butle z gazem i pościel).

2. Kaucja zwrotna vs Ubezpieczenie kaucji (Deposit Insurance)

Blokada kaucji (Pre-authorization): Standardowa kaucja wynosi od 1 500 do 3 500 EUR (w zależności od wielkości jachtu, np. Bavaria Cruiser 46 lub katamaran Lagoon 42). Upewnij się w terminalu, że pracownik wykonuje preautoryzację, a nie faktyczne obciążenie karty kredytowej! Poproś o wydruk z terminala z kodem autoryzacji.
Ubezpieczenie kaucji (Damage Waiver): Bezzwrotna opłata (ok. 250–450 EUR) redukująca kaucję zwrotną do kwoty symbolicznej (np. 300–500 EUR). Pamiętaj: ubezpieczenie kaucji niemal nigdy nie obejmuje utraty pontonu, silnika przyczepnego, zatkania toalety morskiej ani rażącego zaniedbania (np. wpłynięcia na mieliznę pod wpływem alkoholu).

3. Teczka dokumentów pokładowych (Ship's Papers)

Na stoliku nawigacyjnym sprawdź obecność:

Dokumentu rejestracyjnego jachtu (Vessel Registration Certificate).
Ważnej polisy ubezpieczeniowej jachtu (OC + Casco ze specjalną klauzulą czarterową).
Koncesji radiowej (VHF Station License z przypisanym numerem MMSI oraz sygnałem wywoławczym Call Sign).
Papierowych map nawigacyjnych rejonu pływania, locji oraz spisu świateł.

Inspekcja pokładu, olinowania, żagli i części podwodnej

Nigdy nie wpuszczaj całej załogi z bagażami na jacht podczas check-inu. Załoga powinna odpocząć w kawiarni mariny, podczas gdy skipper wraz z I oficerem prowadzą spokojną, skrupulatną inspekcję z checklistą techniczną armatora w ręku.

                    KLUCZOWE PUNKTY INSPEKCJI POKŁADU
                    
       [Winda kotwiczna]               [Maszt i Wanty]          [Pawęż i Śruba]
       - Pilot i sprzęgło              - Zawleczki ściągaczy    - Wideo nurka
       - Oznaczenia metrów             - Rozwinięcie żagli      - Pomost kąpielowy
               \                               |                        /
    ===========o===============================o========================o====
               /                               \                        \
       [Relingi i Słupki]              [Stopery i Kabestany]    [Odbijacze]
       - Pęknięcia laminatu            - Praca 2 biegów         - Min. 6-8 burtowych
       - Luzy na śrubach               - Brak zacięć lin        - 1-2 kuliste

1. Rozwinięcie i przegląd żagli przy kei

Przed podpisaniem odbioru poproś pracownika bazy o asystę przy rozwinięciu żagli na postoju:

Grot rolowany w maszcie lub klasyczny (Full-Batten): Rozwiń grot w osi wiatru. Sprawdź stan likliny, listew, a przede wszystkim szwów w narożnikach: fałowym, halsowym i szotowym. Poszukaj przetarć materiału w miejscach kontaktu z salingami.
Genua rolowana na sztagu: Rozwiń żagiel przedni. Skontroluj pas ochronny UV na liku wolnym i dolnym – spękana, odchodząca taśma UV pod wpływem wiatru potrafi rozedrzeć cały żagiel. Wszelkie przetarcia natychmiast wpisz do protokołu zdawczo-odbiorczego.

2. Olinowanie stałe i ruchome

Ściągacze want i sztagu: Sprawdź, czy każdy ściągacz ma wbite zawleczki zabezpieczające (split pins), a same zawleczki są starannie owinięte taśmą żeglarską (brak zabezpieczenia niszczy żagle i rani stopy załogi).
Kabestany i stopery szotowe: Zakręć korbą w każdym kabestanie na obu biegach. Otwórz i zamknij wszystkie stopery fałowe (cam cleaty na pianinie), sprawdzając trzymanie lin.

3. Winda kotwiczna i osprzęt kotwiczny

Uruchom windę przyciskami nożnymi na dziobie oraz pilotem ze sterówki.
Sprawdź, jak oznakowany jest łańcuch kotwiczny (farba lub plastikowe markery co 5 lub 10 metrów). Brak oznaczeń uniemożliwia precyzyjne kotwiczenie nocą!
Zlokalizuj korbę do manualnego zwalniania sprzęgła windy oraz główny bezpiecznik wysokoprądowy windy kotwicznej (zazwyczaj pod koją w kabinie dziobowej lub rufowej).

4. Nurkowa inspekcja kadłuba i śruby napędowej

W większości baz (np. Sukošan, Biograd, Ateny) przed wypłynięciem dno sprawdza nurek armatora.

Poproś nurka o pokazanie obrazu na monitorze kamery podwodnej.
Nagraj własnym smartfonem ekran monitora: Uwiecznij krawędź natarcia stopy balastowej (kila), płetwę sterową oraz łopatki śruby napędowej. Zwróć uwagę na brak wgnieceń i wyszczerbień na brzegach śruby.

Komora silnika, instalacja zęzowa, elektryka i instalacja sanitarna

Problemy z instalacjami to ponad 90% wszystkich awarii technicznych podczas rejsów wakacyjnych. Sprawdzenie tych punktów w porcie uchroni cię przed stresem na kotwicowisku.

1. Komora silnika

Przed pierwszym uruchomieniem silnika stacjonarnego (np. Volvo Penta lub Yanmar):

Poziom i stan oleju: Wyjmij bagnet pomiarowy. Poziom oleju musi znajdować się między nacięciami MIN a MAX. Zwróć uwagę na barwę – spieniony olej o mlecznym zabarwieniu oznacza przedostawanie się płynu chłodzącego do miski olejowej!
Płyn chłodzący: Sprawdź poziom w przezroczystym zbiorniku wyrównawczym układu zamkniętego słodkiej wody.
Pasek klinowy i zęza podsilnikowa: Sprawdź naciąg paska alternatora (ugięcie ok. 1 cm pod kciukiem). Zęza pod blokiem silnika musi być sucha i czysta – obecność świeżego oleju napędowego lub czarnego oleju silnikowego świadczy o nieszczelnościach.
Wypływ wody zaburtowej: Po odpaleniu silnika natychmiast spójrz za pawęż – z rury wydechowej po kilku sekundach musi rytmicznie wypływać woda chłodząca.
Motogodziny: Zrób zdjęcie wyświetlacza motogodzin (Engine Hours) na panelu silnika.

2. Pompy zęzowe i zawory denne (Kingstony)

Automatyczna pompa zęzowa: Zlokalizuj pompę w najniższym punkcie zęzy pod podłogą mesy. Podnieś ręcznie pływak włącznika – pompa musi wystartować natychmiast.
Ręczna pompa zęzowa: Sprawdź, gdzie znajduje się dedykowana metalowa rączka do pompy ręcznej w kokpicie i wykonaj kilka próbnych ruchów tłokiem.
Zawory denne (Sea Cocks): Odszukaj wszystkie zawory burtowe pod kojami i w szafkach (chłodzenie silnika, odpływy zlewów, toalety morskie). Każdy zawór kulowy musi pracować lekko w pełnym zakresie (otwarty – wzdłuż osi węża, zamknięty – prostopadle).

3. Toalety morskie (WC) i zbiorniki na fekalia (Holding Tanks)

Przetestuj działanie pompy ręcznej lub elektrycznej w każdej łazience.
Upewnij się, w jakiej pozycji ustawiony jest zawór trójdrożny: zrzut bezpośrednio za burtę czy do zbiornika fekaliowego (holding tank).
Zrób krótkie szkolenie dla załogi: ani jeden skrawek papieru toaletowego, chusteczki nawilżanej czy artykułu higienicznego nie może trafić do muszli toalety morskiej! Koszt udrożnienia zatkanej toalety potrącany z kaucji wynosi od 150 do 250 EUR za każdy zbiornik.

4. Instalacja elektryczna i gazowa

Napięcie akumulatorów: Na głównym panelu elektrycznym sprawdź woltomierzem napięcie baterii bytowych (Service Battery) – w spoczynku bez ładowania powinno wynosić 12,6 – 12,8 V. Sprawdź, czy po wpięciu kabla lądowego 230V do słupka na kei woltomierz wskazuje ładowanie (powyżej 13,8 – 14,2 V).
Instalacja gazowa: Otwórz hermetyczną komorę butli gazowej na rufie. Sprawdź obecność reduktora ciśnienia oraz datę ważności elastycznego wężyka gazowego. Zlokalizuj zawór odcinający gaz pod kuchenką w kambuzie, odpal wszystkie palniki oraz piekarnik i sprawdź działanie zabezpieczeń przeciwwypływowych (termopary).